ΤΕΛΙΚΑ ΕΙΝΑΙ ΤΟΣΟ ΚΑΚΟ ΝΑ ΓΕΡΝΑΜΕ;

Κάποτε το ζητούμενο ήταν «απλώς» η αθανασία. Μετά από αιώνες ιατρικών ερευνών, η ανθρωπότητα έχει φτάσει στο σημείο να επεκτείνει το προσδόκιμο ζωής από τα 50 στα 80 έτη, έχοντας πάρει φόρα για πολλά περισσότερα.

Ο διεθνούς φήμης γιατρός σε θέματα αντιγήρανσης Dr Angel Durantez βρέθηκε στην Κύπρο, μίλησε για το ζήτημα της γήρανσης και έδωσε πολύτιμες συμβουλές για υγεία και μακροζωία στο πλαίσιο της καινοτόµου σειράς ομιλιών «Life Changing Ideas», του Πανεπιστημίου Λευκωσίας και της Globaltraining. Τίτλος της διάλεξης: «∆ημιουργώντας υγιείς ηγέτες».

Βραβευμένος για την έρευνα και την πρακτική του, έχει αναγνωριστεί από το Forbes ως ένας από τους 100 πιο σημαντικούς επιστήμονες-γιατρούς στην Ισπανία, ενώ με την έρευνά του και τον μεγάλο αριθμό επιστημονικών δημοσιεύσεών του έχει πλέον θέσει γερές βάσεις για την «Επιστήμη της Υγιούς Γήρανσης». Ο Dr Angel Durantez μάς μίλησε για λογαριασμό του περιοδικού Economy Today, δίνοντας απαντήσεις σε κάποια απλά πλην θεμελιώδη ερωτήματα.

Τελικά είναι τόσο κακό να μεγαλώνει ο άνθρωπος;

Εκείνο που είπα και στην ομιλία μου είναι ότι το να μεγαλώνει κανείς δεν είναι καθόλου κακό. Είναι φυσιολογικό, είμαστε προγραμματισμένοι να μεγαλώνουµε. Ωστόσο, η γήρανση είναι επί της ουσίας μια ασθένεια. Εξάλλου, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ενέταξε τη γήρανση στη λίστα με τις νέες ασθένειες, καθώς αποτελεί τη βασική αιτία για μια σειρά από ασθένειες που σχετίζονται με αυτήν και από τις οποίες -αργά ή γρήγορα- όλοι θα υποφέρουμε: καρκίνος, καρδιακές ασθένειες, νευροεκφυλισμός, διαβήτης, οστεοπόρωση και πολλές άλλες. Το αν θα προσβληθείς από μερικές από αυτές εξαρτάται τόσο από τα γονίδιά σου όσο και από το περιβάλλον και τον τρόπο ζωής σου. Δεν έχει να κάνει μόνο με το πώς ζεις εσύ, αλλά πώς η ζωή σού συμπεριφέρεται. Για παράδειγμα, αν βρίσκεσαι εν μέσω ενός πολέμου, πιθανότατα έχεις πρόβλημα το οποίο δεν οφείλεται σε σένα. Από την άλλη, αν καπνίζεις ή αν δεν ασκείσαι αρκετά, αυτό οφείλεται αποκλειστικά σε σένα.

Για τι ποσοστά αναλογίας μιλάμε όσον αφορά στα γονίδια;

Σε αντίθεση με το τι πιστεύει ο περισσότερος κόσμος, τα γονίδια έχουν να κάνουν μόνο με το 30%. Ακόμα κι αυτό, όμως, μπορεί να αλλάξει στην πορεία κι έχει να κάνει με το πώς τα γονίδιά σου εκδηλώνονται.

Λένε ότι η ηλικία μας δεν έχει να κάνει με το πότε γεννηθήκαμε, αλλά με το πόσο νιώθουμε. Προσωπικά, πιστεύω ότι έχει να κάνει με το πόσο λειτουργικοί είμαστε. Τι ισχύει;

Έχουμε πολλές ηλικίες. Έχουμε τη χρονολογική ηλικία, η οποία αναγράφεται στην ταυτότητα και ξεκινάει από τότε που γεννηθήκαμε. Από εκεί και πέρα, υπάρχει η πνευματική ηλικία, η σωματική ηλικία, που έχει να κάνει με τις δυνατότητές μας, καθώς και η βιολογική ηλικία του τελομερούς, που είναι σημείο του DNA μας. Επίσης, έχουμε το «πόσο φαινόμαστε», που είναι αναμφίβολα από μόνο του μια ηλικία. Υπάρχει και η ψυχολογική ηλικία, πόσο δηλαδή νομίζεις ότι είσαι. Δεν μου αρέσει να λογαριάζω με βάση τη βιολογική ηλικία, γιατί μερικοί το παρεξηγούν. Έτσι, σκέφτομαι ότι, για παράδειγμα, τα κόκκαλά σου είναι πιο ηλικιωμένα απ’ όσο θα έπρεπε, οι μύες σου είναι νεότεροι κλπ. Οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται αυτή την περιγραφή πολύ καλύτερα από έναν απλό αριθμό.

Φωτογραφία: Χαρά Ζυμαρά

Όλοι θέλουμε να ζήσουμε περισσότερο, έχοντας στο μεταξύ μια υγιή ζωή. Δώστε μας μερικές συμβουλές.


Υπάρχουν μερικοί βασικοί πυλώνες. Αυτοί είναι: άσκηση, καλή διατροφή, κάποια συμπληρώματα όταν αυτά χρειάζονται, ορμονική βελτιστοποίηση όταν πρέπει, καλός ύπνος, ξεκούραση, όχι άγχος και… να είναι κανείς ευτυχισμένος. Αυτή είναι η θετική στάση ζωής. Επίσης, πρέπει να αποφεύγει τις «τοξικές συνήθειες».

Πόσο εφικτά είναι όλα αυτά;

Τουλάχιστον πρέπει να γίνει προσπάθεια. Είναι προτιμότερο να κάνει κανείς ένα ή δύο από αυτά, παρά τίποτα. Το πιο σημαντικό για εμένα είναι η στάση ζωής να είναι θετική. Να μην υπάρχει θλίψη και άγχος. Αυτό είναι εξαιρετικά δύσκολο πρέπει να σας πω, διότι αρκετές φορές έχει να κάνει με τα γονίδια. Αν υπάρχει ιστορικό κατάθλιψης στην οικογένεια, θα μπορούσε κανείς να τα εκδηλώσει. Όμως, υπάρχουν αρκετά «εργαλεία» προς αποφυγή μιας τέτοιας δυσάρεστης κατάστασης, όπως ο διαλογισμός, η γιόγκα ή η προσευχή. Δεύτερο σημαντικότερο είναι η άσκηση. Δεν πρέπει να καθόμαστε, πρέπει να κινούμαστε και μάλιστα περισσότερο απ’ όσο νομίζουµε.

Δηλαδή;

Το ελάχιστο που έχουμε να κάνουμε είναι 30 λεπτά περπάτημα για πέντε ημέρες την εβδομάδα, συν δύο ημέρες έντονης άσκησης. Μπορούμε αν θέλουμε να ανταλλάξουμε αυτό το πρόγραμμα με 20 λεπτά τρέξιμο για τρεις ημέρες την εβδομάδα, συν δύο ημέρες έντονης άσκησης. Από εκεί και πέρα, όσο περισσότερη και όσο εντονότερη άσκηση, τόσο το καλύτερο. Αν μπορείς να τρέξεις, τρέξε. Αν μπορείς να σηκώσεις βάρη, σήκωσε. Ασφαλώς, θέλει προσοχή στους τραυματισμούς.

Μιλήσατε προηγουμένως για «τοξικές συνήθειες».

Όχι κάπνισμα, όχι ναρκωτικά, όχι αλκοόλ. Τόσο απλά. Αλλά ο περισσότερος κόσμος δεν το κάνει. Δεν είναι εύκολο. Κι εγώ αγαπώ να πίνω ένα ποτήρι κρασί το απόγευμα, αλλά για να είμαστε ειλικρινείς, σε αυτή την περίπτωση το «κανένα» είναι προτιμότερο από το «ένα» ποτήρι αλκοόλ. Οι καρδιολόγοι έχουν βρει ότι οι πιθανότητες για μια σοβαρή ασθένεια εκτοξεύονται όταν περνάμε από το μηδέν σε δύο ποτήρια αλκοόλ.

Σε ποια ηλικία ο άνθρωπος είναι στην ακμή της λειτουργικότητας και της παραγωγικότητάς του;

Εξαρτάται για τι είδους παραγωγικότητα μιλάμε. Αν είσαι καθηγητής, τότε η ακμή σου είναι περίπου στα 60.

Αυτό συμβαίνει επειδή υπάρχει περισσότερη γνώση και εμπειρία, υποθέτω, αλλά η ερώτηση αφορά στο σώμα και το πνεύμα.

Με βιολογικούς όρους, οι καλύτερες ηλικίες για τον άνθρωπο είναι τα 35 µε 40, τις οποίες αποκαλούμε «ηλικίες χωρίς ασθένειες». Από εκεί και πέρα ξεκινούν τα προβλήματα, η παραγωγικότητα. Αρχίζει να μειώνεται αργά και σταθερά, μέχρι να επέλθει ο θάνατος. Σκοπός της επιστήμης δεν είναι να παρατείνουμε το προσδόκιμο ζωής από τα 75 στα 80 χρόνια, προσφέροντας μια ζωή γεμάτη ασθένειες, ταλαιπωρία και αναπηρίες. Δεν έχει νόημα. Εκείνο που προσπαθούμε να κάνουμε είναι αυτά τα 10 χρόνια να είναι ευτυχισμένα. Το ιδανικό θα ήταν ο θάνατος να επέλθει ξαφνικά, μετά από ολονύχτιο χορό και ξεφάντωμα σε ένα πάρτι.

Μέχρι τώρα λέγαμε ότι η αθανασία ήταν ο βασικός στόχος της ανθρωπότητας. Μετά από όσα συζητήσαμε, διερωτώμαι αν ισχύει ακόµα.

Αυτή είναι μια πολύ ενδιαφέρουσα ερώτηση. Κοιτάξτε, αυτό με το οποίο ασχολούμαι είναι η προσπάθεια να γερνάμε «υγιώς». Αλλά, την ίδια στιγμή, υπάρχουν πάρα πολλοί άνθρωποι που επιδιώκουν να μεγαλώσουν το προσδόκιμο ζωής τους όσο το δυνατόν περισσότερο. Γίνεται μεγάλος τζίρος σε κάποια σημεία του πλανήτη σε μια προσπάθεια να επιτευχθεί η αθανασία. Πολύ πιθανόν, σε τρεις ή τέσσερις δεκαετίες, να έχουν ανακαλυφθεί εξελιγμένα φάρμακα και μέθοδοι ώστε να παρατείνουμε αρκετά τις ζωές μας. Το 2013 δημοσιεύτηκε μια πολύ σημαντική έρευνα σχετικά με τους εννέα λόγους που μας οδηγούν στη γήρανση και εκπορεύονται από τα ίδια τα κύτταρα. Έκτοτε, πολλοί προσπαθούν να δουν πώς θα τους αντιμετωπίσουν, ενώ πειράματα σε ποντίκια δείχνουν ήδη αποτελέσματα σε σχέση με την «αντιστροφή» της διαδικασίας της γήρανσης. Από την άλλη, όλο αυτό θα φέρει προβλήματα. Σκεφτείτε μια κοινότητα ανθρώπων όπου όλοι είναι άνω των 120 ετών. Δεν θα ήταν εύκολο. Αλλά θα πρέπει να σκεφτόμαστε με έναν ορίζοντα δύο-τριών αιώνων. Ας μην ξεχνάμε ότι, όχι πολύ παλαιότερα, το προσδόκιμο ζωής έφτανε μόλις τα 50 χρόνια.

Αν είχατε την ευκαιρία να γίνετε αθάνατος, θα την αρπάζατε, κύριε Durantez;

Όχι. Θα ήμουν πολύ μόνος.

*Πρώτη δημοσίευση στο περιοδικό Economy Today, τεύχος Απριλίου 2019.

Quote

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s